ساعت 24 - قانوناساسی جمهوری اسلامی در یک فضای چپزده و انقلابی با شور و هیجان اعضای خبرگان که اکثریت آن را روحانیون تشکیل میدادند در یک دوره زمانی نهچندان بلند تصویب و اجرایی شد. مفاد این قانون یکبار در سال1368 با تایید رهبر وقت انقلاب با تغییراتی بهویژه در بخش دولت و قوهمجریه با تجدیدنظر روبهرو شد.
ساعت 24 - ایرانیان در این روزهای سخت از چند سوزیر فشا تورم قراردارند. قیمت انواع کالاها و خدمات این روزها روند فزاینه پرشتابی را تجربه می کند و فشا راین وضعیت بر دوش شهروندان ساکن ایران می افتد. از سوی دیگر ترس از بازهم گران شدن تقاضای زودهنگام پدیدار می کند و این دور ادامه پیدا می کند. تقاضای بیشتر قیمت ها را افزایش می دهد و ترس می آفریند و ترس بیشتر تقاضای بیشتر و تورم بیشتر درست می کند.آیا ممکن است چیزی که هنوز اتفاق نیفتاده، قیمتها را تغییر دهد؟ یورنیوز پاسخ اقتصاددانان به این پرسش را بررسی کرده و نوشته است در بسیاری از مواقع مثبت است. بازارها فقط به اتفاقات واقعی واکنش نشان نمیدهند؛ به انتظارات، پیشبینیها و حتی ترسهای مردم نیز واکنش نشان میدهند. گاهی یک شایعه درباره احتمال کمبود یک کالا، اختلال در عرضه یا افزایش هزینهها، پیش از آنکه هیچ تغییری در واقعیت اقتصادی رخ داده باشد، رفتار مصرفکنندگان و فروشندگان را تغییر میدهد. اگر تعداد زیادی از مردم همزمان تصمیم بگیرند خرید خود را جلو بیندازند یا بیش از نیاز معمولشان کالا تهیه کنند، تقاضا ناگهان افزایش پیدا میکند. فروشندگان نیز این تغییر را در بازار میبینند و ممکن است در واکنش به آن، قیمتها یا میزان عرضه خود را تغییر دهند. در این شرایط، چیزی که ابتدا فقط یک احتمال بود، میتواند پیامدهای واقعی اقتصادی ایجاد کند.یکی از ویژگیهای مهم اقتصاد این است که قیمتها فقط بر اساس وضعیت امروز تعیین نمیشوند. آنچه خریداران و فروشندگان درباره آینده تصور میکنند نیز در تصمیمهای آنها نقش دارد.فرض کنید این نگرانی شکل بگیرد که یک کالای مشخص در هفتههای آینده کمیاب خواهد شد. حتی اگر در حال حاضر هیچ کمبودی وجود نداشته باشد، بخشی از مصرفکنندگان ممکن است خرید خود را زودتر انجام دهند یا مقدار بیشتری از آن کالا تهیه کنند. اگر این رفتار در مقیاس گسترده تکرار شود، موجودی کالا در بازار سریعتر کاهش پیدا میکند و فشار بیشتری بر عرضه وارد میشود. در نتیجه، ممکن است قیمت افزایش پیدا کند؛ نه لزوماً به این دلیل که از ابتدا کمبودی وجود داشته، بلکه به دلیل تغییری که ترس و انتظار در رفتار مردم ایجاد کرده است. این یکی از مهمترین ویژگیهای اقتصاد ترس است: انتظار یک اتفاق میتواند رفتارهایی ایجاد کند که خودشان احتمال وقوع آن اتفاق را افزایش دهند. در شرایط عادی، ممکن است فرد خرید یک کالا را به هفته آینده موکول کند، درباره قیمت آن مقایسه انجام دهد یا منتظر شرایط بهتر بماند. اما وقتی احساس کند آینده قابل پیشبینی نیست، اولویت ذهنی تغییر میکند. در چنین شرایطی، مسئله دیگر فقط این نیست که «آیا این کالا را با بهترین قیمت میخرم؟» بلکه این است که «اگر فردا دیگر نتوانم آن را با این قیمت پیدا کنم چه؟» ترس از دست دادن یک فرصت یا مواجه شدن با یک ضرر احتمالی میتواند افراد را به تصمیمهای سریعتر و گاهی افراطی سوق دهد. این موضوع فقط مختص بحرانهای بزرگ نیست. هرجا که اطلاعات ناقص باشد و آینده نامطمئن به نظر برسد، احتمال چنین رفتاری افزایش پیدا میکند. تجربه گذشته، ترس امروز را تقویت میکند واکنش مردم به یک شایعه یا هشدار، به تجربههای قبلی آنها هم بستگی دارد.جامعهای که بارها با کمبود، جهش قیمتها، بحرانهای اقتصادی یا اختلال در عرضه مواجه شده، ممکن است در برابر نشانههای مشابه بسیار سریعتر واکنش نشان دهد. در چنین شرایطی، حتی یک هشدار کوچک میتواند خاطره بحرانهای قبلی را فعال کند. فرد ممکن است با خودش بگوید اگر صبر کنم و این بار واقعاً اتفاقی بیفتد، ممکن است دیگر فرصتی برای خرید نداشته باشم. بنابراین، واکنش امروز فقط حاصل اطلاعات امروز نیست؛ تجربه دیروز هم در آن نقش دارد. شایعه چطور به یک واقعیت اقتصادی تبدیل میشود؟در اقتصاد، برای ایجاد یک اثر واقعی همیشه به یک خبر رسمی نیاز نیست. یک پیام در شبکههای اجتماعی، یک ویدئوی کوتاه، یک ادعای تأییدنشده یا حتی یک پیشبینی میتواند نگرانی ایجاد کند. اگر این نگرانی به اندازه کافی گسترده شود، افراد شروع به تغییر رفتار خود میکنند. نکته مهم این است که برای تأثیرگذاری یک شایعه، لازم نیست همه آن را باور کنند. کافی است تعداد قابل توجهی از مردم احتمال درست بودن آن را جدی بگیرند و بر اساس آن تصمیم بگیرند. در عصر شبکههای اجتماعی، این فرایند بسیار سریعتر از گذشته اتفاق میافتد. یک خبر نادرست میتواند در مدت کوتاهی به هزاران نفر برسد و پیش از آنکه امکان بررسی صحت آن وجود داشته باشد، رفتار اقتصادی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.چرا اخبار منفی بیشتر دیده میشوند؟ اینجا پای روانشناسی انسان به میان میآید. ذهن انسان نسبت به تهدید و خبر منفی حساستر است. دانستن اینکه «همه چیز عادی است» معمولاً فوریت چندانی ایجاد نمیکند، اما شنیدن اینکه «ممکن است فردا مشکلی ایجاد شود» فوراً توجه ما را جلب میکند. به همین دلیل، اخبار مربوط به کمبود، بحران، افزایش قیمت، جنگ و ناامنی معمولاً بیشتر از اخبار عادی دیده و بازنشر میشوند. این ویژگی در شبکههای اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا الگوریتمها نیز معمولاً محتوایی را که واکنش بیشتری ایجاد میکند، بیشتر در معرض دید کاربران قرار میدهند. در نتیجه، نگرانی میتواند با سرعت زیادی میان افراد گسترش پیدا کند، حتی زمانی که اطلاعات اولیه چندان قابل اتکا نیست. رفتار دیگران، اطلاعاتی برای ما میشود یکی دیگر از عوامل مهم، چیزی است که اقتصاددانان آن را «رفتار گلهای» مینامند.وقتی افراد درباره آینده اطلاعات کافی ندارند، ممکن است به جای تصمیمگیری مستقل، رفتار دیگران را بهعنوان یک نشانه در نظر بگیرند. اگر فردی ببیند تعداد زیادی از مردم در حال خرید یک کالای خاص هستند، ممکن است تصور کند آنها اطلاعاتی دارند که او از آن بیخبر است. در نتیجه، خودش نیز تصمیم مشابهی میگیرد.به این ترتیب، رفتار دیگران به بخشی از اطلاعاتی تبدیل میشود که فرد بر اساس آن تصمیم میگیرد. مشکل از جایی آغاز میشود که این رفتار به صورت جمعی تکرار شود. در این حالت، یک تصمیم فردی میتواند تصمیم افراد دیگر را تحت تأثیر قرار دهد و موجی ایجاد کند که اندازه آن بسیار بزرگتر از علت اولیه باشد. آیا هر افزایش قیمتی نتیجه ترس است؟ قیمتها میتوانند به دلایل کاملاً واقعی تغییر کنند؛ از افزایش هزینه تولید و حملونقل گرفته تا کاهش عرضه، اختلال در تجارت، تغییر سیاستهای اقتصادی یا افزایش تقاضای واقعی. اما انتظارات مردم میتوانند این تغییرات را تشدید یا حتی در برخی موارد پیش از وقوع یک تغییر واقعی، آغاز کنند. به همین دلیل، اقتصاددانان و سیاستگذاران به چیزی فراتر از آمار فعلی بازار توجه میکنند: اینکه مردم درباره آینده چه فکری میکنند. اگر بخش بزرگی از جامعه انتظار افزایش قیمت داشته باشد، ممکن است رفتار مصرفکنندگان، تولیدکنندگان و سرمایهگذاران تغییر کند. همین تغییر رفتار میتواند شرایطی ایجاد کند که بازار در نهایت به همان سمتی حرکت کند که مردم از ابتدا انتظارش را داشتند.
ساعت 24 - کمونیستهای زاد و رشدکرده در روسیه تزاری در تخریب چهرههای وابسته به دولت تزاری مهارت شگفتانگیزی داشتند. آنها در شرایط پس از جنگ جهانی دوم توانستند کشورها و ملتها را به دودسته بزرگ شامل کشورها و ملتهای انقلابی و نیز کشورها و مردم وابسته به امپریالیسم آمریکا تقسیم کنند.
ساعت 24 - شماری از وزیران دولت مرحوم ابراهیم رییسی در هفتههای تازهسپریشده ضمن نقد کارنامه اقتصادی دولت چهاردهم به دفاع از دستاوردهای دولت سیزدهم همت گماشته و با کنارهم قرار دادن برخی عددها نتیجه میگیرند دولت چهاردهم نسبتبه دولت مرحوم رییسی ناکارآمد است.
ناهماهنگی و هموزن نبودن عناصر تشکیلدهنده جامعه انسانی با هر مرام و نظام سیاسی، پایههای آن را لق و سست میکند.مرمتهای مقطعی و از این جیب به آن جیبکردن داشتهها و نداشتههای هرکدام از عناصر از سوی حاکمیت تنها برای دورهای کوتاه از ریختن بنای جامعه جلوگیری میکند. به این ترتیب اگر یک جامعه بهدستور و خواست حاکمیت و مطابق با مصلحتهای حکومتی آرایش یابد، احتمال افزایش عدم تعادل بیشتر میشود.
رفتار حاکمیت حسین عبده تبریزی لیدر گروه واتساپی هاما در تازه ترین نوشته اش در صفحه این گروه از تغییر وضعیت فعلی اظهار ناامیدی کرده و نوشته است اگر با واقعبینی به شرایط موجود نگاه کنیم، باید احتمال ادامهی وضعیت فعلی را جدی بگیریم. به نظر نمیرسد تصمیمگیران اصلی جمهوری اسلامی الزاماً به این جمعبندی رسیده باشند که هزینهی ادامهی منازعه از منافع آن بیشتر شده است.
