بازار یه هم ریخته سهام در جهان
ساعت 24 -بازارهای سهام آسیا و استرالیا برای دومین روز متوالی پس از اعلام تعرفههای جدید توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا سقوط کردند. این تعرفهها همچنین نگرانیها درباره رکود جهانی اقتصاد را افزایش داده است.
شاخص نیکی ژاپن بیش از سه درصد سقوط کرده و بازارهای کره جنوبی و استرالیا نیز کاهش داشتهاند. چند ساعت پیش، بازارهای سهام آمریکا با بزرگترین افت یکروزه خود از ژوئن ۲۰۲۰ یعنی سال آغاز همه گیری کرونا، بسته شدند. این در حالی است که آقای ترامپ گفته است «بازارها تحت طرح تعرفهای جدید او رونق خواهند گرفت.»
روز گذشته بازار بورس اساندپی ۵۰۰ که سهام پانصد شرکت بزرگ آمریکایی را عرضه میکند شاهد بدترین افت بود و با ۴/۸ درصد کاهش ارزش، بدترین روز خود از زمان آغاز شیوع کرونا در مارس ۲۰۲۰ را ثبت کرد.
پیش از آغاز به کار این بازار سهام در آمریکا هم در آسیا و اروپا که روز را زودتر آغاز کرده بودند بازارهای سهام واکنش منفی و جدی به تعرفههای جدید آمریکا نشان دادند.
نایکی (تولید کننده کفش و البسه ورزشی)، اپل (تولیدکننده آیفون) و فروشگاههای زنجیرهای تارگت، بیشترین افت سهام را شاهد بودند؛ چیزی فراتر از ۹ درصد.
در کاخ سفید اما دونالد ترامپ به خبرنگاران گفت که از نظر او اقتصاد آمریکا به زودی «شکوفا» خواهد شد. او بر درستی تصمیم خود پافشاری کرد که طی آن دست کم ۱۰ درصد بر تمامی کالاهای وارداتی به آمریکا تعرفه تعلق خواهد گرفت و گفت که یقین دارد با این کار درآمدهای فدرال آمریکا بسیار تقویت خواهد شد و کارخانجات آمریکایی به داخل خاک این کشور باز خواهند گشت.
رئیسجمهور جمهوریخواه آمریکا میگوید همچنین بنا دارد برخی محصولات و کشورهای دیگر را با تعرفههای سنگینتری هم روبرو کند از جمله شرکای تجاری چون چین و اتحادیه اروپا.
چین با احتساب تعرفههای جدیدی که روز چهارشنبه آقای ترامپ اعلام کرد اکنون باید ۵۴ درصد عوارض برای صادرات محصولات خود به آمریکا پرداخت کند. اتحادیه اروپا هم با تعرفه ۲۰ درصدی برای صادرات به آمریکا روبرو شده است. هر دو قدرت اقتصادی امروز وعده دادهاند که اقدامات متقابلی علیه محصولات آمریکایی در نظر بگیرند.
تعرفه یا عوارض در حقیقت مالیاتی است که هنگام ورود به یک کشور از سوی دولت آن کشور اخذ میشود. آقای ترامپ دیروز - چهارشنبه دوم آوریل - فهرستی از این نوع عوارض را اعلام کرد که در بیش از ۱۰۰ سال گذشته بیشترین مالیاتی بوده که دولت آمریکا بر کالاهای وارداتی بسته است.
در واکنش به این تعرفهها، سازمان تجارت جهانی گفته «عمیقا نگران» شده و پیشبینی کرده که سطح داد و ستدهای جهانی در پی این تعرفهها، یک درصد کوچکتر شود. سرمایه گذاران و تجار هم نگران پیامدهای این تصمیم آقای تررامپ بر اقتصاد جهانیاند و هراس دارند که این تعرفهها موجب افزایش تورم و توقف رشد اقتصادی خواهد شد.
روز پنجشنبه بازار بورس اساندپی ۵۰۰ شاهد کاهش دو تریلیون دلاری بود. بازار بورس داو جونز هم با افت ۴ درصدی به کار خود پایان داد و همزمان نزدک ۶ درصد افت را ثبت کرد.
با گذشت حدود ۲۴ ساعت از اعلام فهرست حدود ۱۰۰ کشور شامل تعرفههای جدید دونالد ترامپ، همچنان رهبران جهان در حال سبک و سنگین کردن عواقب این تصمیم رئیس جمهور آمریکا و نحوه مواجهه با آنند.
اگر چه بازارهای سهام آمریکا خیلی زود و تقریبا «عصبی» واکنش نشان دادند و بدترین افت از زمان شیوع کرونا - یعنی بهار ۲۰۲۰ - را ثبت کردند، اما رهبران جهان کمی محتاطانهتر موضع گرفتند هر چند همگی از افقی تاریک برای اقتصاد جهان اظهار نگرانی کردند.
اورسلا ون درلاین، رئیس اتحادیه اروپا گفته: «عرفههای ترامپ را ضربهای بزرگ به اقتصاد جهانی توصیف کرد. او گفت: «بیایید روشن صحبت کنیم درباره پیامدهای عظیم این اقدام: اقتصاد جهانی بهشدت آسیب خواهد دید، بی ثباتی افزایش خواهد یافت. این پیامدها برای میلیونها نفر در سراسر جهان فاجعهبار خواهد بود. » تایوان تعرفههای ترامپ را «بسیار غیرمنطقی» خوانده و اعلام کرده است که این اقدام «بازتابی از وضعیت واقعی اقتصادی و تجاری بین تایوان و ایالات متحده نیست.» کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا گفته کابینه او «رویکردی همراه با خونسردی و آرامش در پیش خواهد گرفت و مطابق منافع ملی اقدام خواهد کرد». دولت بریتانیا همچنین فهرستی شامل ۴۱۷ قلم کالای وارداتی از آمریکا را تهیه کرده که ممکن است اکنون از سوی بریتانیا شامل تعرفه شوند. مارک کارنی، نخست وزیر کانادا گفته است که «عمل کردن با هدف و قدرت ضروری است.» آقای کارنی گفته کانادا هم ۲۵ درصد تعرفه بر برخی خودروهای وارداتی از آمریکا وضع خواهد کرد. چین وعده داده است که «اقدامات تلافیجویانه قاطعی» علیه این اقدام اتخاذ خواهد کرد. چین که دیروز آقای ترامپ از وضع تعرفه ۳۴ درصدی علیه واردات از آن خبر داد، با توجه به ۲۰ درصد تعرفه قبلی وضع شده، اکنون با ۵۴ درصد تعرفه بر کالاهای خود که به مقصد بازارهای آمریکا راونه میشوند، روبرو است. پکن گفته اقدام متقابل خواهد کرد و هشدار داده که این اقدامات به شرکتهای آمریکایی که قصد فروش کالا در بازار چین دارند لطمه خواهد زد. رئیس جمهور آفریقای جنوبی گفته تعرفهها «بر ضرورت مذاکره جدید و دو جانبه میان کشورش و آمریکا صحت» گذاشته است. هان دوک-سو، رئیسجمهور موقت کره جنوبی، اعلام کرده است که «جنگ تجاری جهانی به واقعیت تبدیل شده است.» در برزیل، وزارت خارجه این کشور اعلام کرده در حال بررسی «همه گزینههای احتمالی است تا پیامدها روی تجارت دو جانبه» میان کشورش و آمریکا را بررسی کند. کلودیا شینبائوم، رئیس جمهور مکزیک هم گفته فعلا تعرفهای علیه واردات از آمریکا وضع نخواهد کرد چرا که بنابر مفاد قرارداد سه جانبه این کشور با آمریکا و کانادا، مکزیک شامل تصمیم و تعرفههای دیروز نشده است. دونالد تاسک، نخست وزیر لهستان گفته این تعرفهها ممکن است برای کشورش دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار هزینه ایجاد کند که «ضربه سخت و ناراحت کنندهای خواهد بود». فرانسه: نخستوزیر فرانسوا بایرو تعرفههای ترامپ را یک «فاجعه» هم برای فرانسه و هم برای آمریکا توصیف کرده است. آلمان: وزیر دارایی، یورگ کوکیس، به بیبیسی گفت: «هیچکس پس از اعلام تعرفههای جدید، در را به روی گفتگو نبسته است.» نروژ: نخستوزیر یوناس گار استوره اعلام کرد که دولت او در صورت فراهم شدن فرصت، برای مذاکره با آمریکا درباره تعرفهها آماده است. تایلند: نخستوزیر پائونگ ترن شیناواترا گفت که کشورش آماده است مقامات خود را برای مذاکره به آمریکا اعزام کند. او گفت: «فکر میکنم هنوز امکان مذاکره وجود دارد. » ویتنام: نخستوزیر فان مین چین اعلام کرد که یک کارگروه ویژه برای رسیدگی به تعرفههای آمریکا تشکیل داده است. اسپانیا: وزیر اقتصاد این کشور تاکید کرد که اسپانیا به دنبال رسیدن به یک «توافق مذاکرهشده» با آمریکا درباره تعرفهها است. و بالاخره، ژاپن که یکی از بزرگترین صادرکنندگان خودرو به آمریکاست و روز گذشته آقای ترامپ علاوه بر تعرفه ۲۵ درصدی بر خودروهای ژاپنی، ۲۴ درصد هم بر همه کالاهای دیگر ژاپن مالیات وضع کرد، واکنش نشان داده و شیگرو ایشیبا، نخست وزیر این کشور گفته: «ژاپن بیشترین میزان سرمایهگذاری را در ایالات متحده انجام میدهد، بنابراین ما نمیدانیم که آیا منطقی است [واشنگتن] تعرفههای یکسانی را برای همه کشورها اعمال کند. »
تصمیم دونالد ترامپ برای افزایش عوارض گمرکی باعث شد که سه شاخص اصلی بورس آمریکا در ساعتهای اول کارشان سه تا پنج درصد سقوط کنند. این یعنی ارزش شرکتهای حاضر در بازار سهام روی هم نه چند میلیارد یا حتی چند ده میلیارد دلار، بلکه چند هزار میلیارد دلار کم شد.
واقعیت این است که وضع عوارض گمرکی در نهایت به معنی این است که بعضی کالاها در کشوری که تولید در آنجا از همه جا بصرفهتر است، ساخته نمیشوند و با ارزانترین قیمت ممکن به دست مصرفکننده نهایی نمیرسند. این، دستکم در کوتاهمدت، به معنی کاهش بهرهوری اقتصاد جهان و تضعیف چشمانداز رشد اقتصادی جهان است.
سال ۲۰۲۴ شاهد شکست بسیاری از احزاب حاکم در کشورهای مختلف از جمله آمریکا بود؛ پدیدهای که خیلیها آن را به تورم کمسابقه سالهای اخیر مربوط میدانستند.
مشکل برای دولت دونالد ترامپ این است که برای رسیدن به هدف افزایش تولید در آمریکا و کاهش کسری تراز تجاری، باید اجازه بدهد تورم بالا برود و ارزش دلار پایین بیاید. چرا که تلاش برای مهار تورم مثلاً با افزایش نرخ بهره، به تقویت ارزش دلار میانجامد، هزینه سرمایهگذاری لازم برای ساخت کارخانههای جدید را بالا میبرد، و توان رقابتی تولیدکننده آمریکایی را کاهش میدهد.
پیشبینی برنده و بازنده اقتصادی این سیاست آسان نیست. ولی اگر پیشبینیها درباره افزایش تورم در آمریکا درست از آب دربیاید، مثل شوک تورمی قبلی میتواند هزینه سیاسی گزافی داشته باشد. بی بی سی
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.